en-UStr-TR

Enter Title

Untitled Document


Hepsi | A | B | C | D | F | G | H | I | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | Ü | V | Y


Hepsi
Sayfalar: 1
Terim Tanım
AB ülkelerine ihracat yapanlar AB dışı ülkelerden topluluk pazarına ürün gönderen gerçek veya tüzel kişi.
 
Aday Liste

(Candidate List) 

Aday liste, yüksek önem arz eden kimyasalların (SVHC) listesinin yer aldığı ve Ek XIV’e (izne tabi kimyasallar) eklenmesi düşünülen kimyasalların listesidir. Aday liste, Madde 59’a göre oluşturulmaktadır.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için;

 

 
AF (AssessmentFactor)

Değerlendirme Katsayısı (Faktörü)

 
Ajans

(Agency)

Avrupa Kimyasallar Ajansı.

 
AKA Avrupa Kimyasallar Ajansı
 
Akut Referans Doz

(Acute Referance Dose) 

Bir insan grubunun (duyarlı alt-gruplar dahil) yaşam boyu farkedilebilir bir sağlık bozucu risk yaratmaksızın kısa süreli olarak (24 saat veya daha az) maruz kalabileceği bir kimyasalın tahmini dozu. Vücut ağırlığı bazında tanımlanır.

 
Alaşım

(Alloy) 

Makroskopik ölçekte homojen olan ve mekanik yollarla birbirlerinden kolayca ayrılamayacak şekilde birleşmiş iki ya da daha çok sayıda element içeren, metalik bir malzemedir. Tüzük uyarınca, alaşım 'özel bir karışım' (preparat) olarak nitelendirilir. Bileşimindeki maddeler kayıt ettirilmelidir.  

Ayrıca bkz.

 
Alt Kullanıcı

Alt Kullanıcı, imalatçı veya ithalatçının dışında, bir kimyasal maddeyi kendi başına veya bir müstahzar içinde, endüstriyel veya profesyonel faaliyetleri esnasında kullanan herhangi bir gerçek veya topluluk içinde kurulan tüzel kişidir. Bir dağıtıcı veya bir tüketici bir alt kullanıcı değildir. Madde 2(7)(c) kapsamında muafiyeti bulunan tekrar ithalat yapan kişiler alt kullanıcı olarak kabul edilecektir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Alıcı

Kendisine bir ürün tedarik edilen bir alt-kullanıcı ya da distübütör.

Bir maddenin ya da müstahzarın alıcısı: Kendisine bir madde ya da müstahzar tedarik edilen bir alt kullanıcı ya da distrübütör.

Bir eşyanın alıcısı: Kendisine bir eşya tedarik edilen bir endüstriyel ya da profesyonel kullanıcı ya da distrübütör; fakat bu tanım tüketicileri kapsamaz.

 
Ana Bileşen

(Main constituent) 

 

Kimyasal maddenin önemli bölümünü oluşturan, bu nedenle madde adı olarak kullanılan ve kimliğiyle detayları veren, katkı maddesi ya da safsızlık içermeyen bir bileşendir.

Tek-bileşenli olarak tanımlanan maddeler için ana bileşenin madde içindeki konsantrasyonu %80’dir. Çok-bileşenli maddeler için ana bileşenlerin her biri %10≤ ile <%80 arasında konsantrasyona sahiptir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Ar-Ge

Araştırma ve Geliştirme.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Ara madde

(Intermediate)

 

Başka bir kimyasal maddeye dönüştürülmek üzere (bu noktadan itibaren sentez olarak belirtilecektir) üretilen, tüketilen veya kullanılan kimyasal madde anlamına gelmektedir:

 

a) Ayrıştırılmış ara madde: sentez sırasında, sentezin yapıldığı araçtan planlanmayan bir şekilde ayrılan (örnek alma hariç) ara ürün anlamına gelmektedir. Bu gibi araçlara tepkime kabı, yardımcı araçları ve bir kaptan bir kaba tepkime amaçlı olarak aktarım yapılmasında kullanılan tüpler de dahil olmak üzere sürekli işlem veya kış sırasında kullanılan herhangi araç da dahildir. Ancak üretimden sonra kimyasal maddelerin depolandığı kaplar veya tanklar bu araçlara dahil değildir. 

b) Sahada ayrıştırılmış ara madde: izole edilmiş edilmemiş ara ürün kriterlerine uymayan ve diğer kimyasal maddelerle sentezi ile üretimi aynı yerde bir veya daha fazla tüzel kişi tarafından gerçekleştirilen ara ürün anlamına gelmektedir.

c) taşınan ayrıştırılmış ara madde: izole edilmiş edilmemiş ara ürün tanımına girmeyen ve diğer yerler arasında taşınan ya da tedarik edilen ara ürün anlamına gelmektedir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
ARfD (Acute Referance Dose)

Akut Referans Doz

bkz. Akut Referans Doz

 
Artık Polimer Olmayan Madde (NLP)

(No-longer polymer) 

Artık polimer sayılmayan maddeler.

NLP, 67/548/EEC direktifinin 6. değişikliğinin madde 8(1)’i kapsamında bildirilmiş kabul edilen maddelerdir. 67/548/EEC direktifinin 7. Tadilinde ortaya koyulan ve REACH'teki ile aynı olan polimer tanımını karşılamaz. 

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
Avrupa Kimyasallar Ajansı (AKA)

REACH Tüzüğü’nün teknik, bilimsel ve idari işlerini yönetmek ve bazı durumlarda yürütmek ve bu işlemlerin Topluluk düzeyinde tutarlılığını sağlamak üzere kurulmuş bir Ajans’tır. Ajans Helsinki’de kurulmuştur. Çalışmalarına 1 Haziran 2008'de başlamıştır. Komisyonca 2012'de gözden geçirilecektir.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Ayrıştırılmamış Ara Madde

İzole olmayan ara madde olarak da geçer. 

Sadece başka bir maddeye (veya senteze) dönüştürülmek için ve sadece bu reaksiyon içinde kullanılmak üzere üretilen maddelerdir. Bu tip ara ürünler, kasti olarak maddelerin sentezlenmesinden ayrılmazlar.
Not:Bu maddeler tanklarda veya kaplarda depolanmazlar, üretimden sonra depolanırlar.

İzole olmayan ara madde REACH Tüzüğü'nde şöyle tanımlanır: Sentez sırasında, sentezin yapıldığı ekipman içinden (numune alımı dışında) kasıtlı olarak uzaklaştırılmayan bir ara madde. Böylesi ekipmanlar arasında tepkime kapları, bunların yan ekipmanları, ve sürekli ya da kesikli bir süreç sırasında maddenin (maddelerin) içinden geçtiği (geçtikleri) tüm ekipmanlar ve yanı sıra bir sonraki tepkime basamağı için bir kaptan diğerine aktarımda kullanılan boru sistemi sayılabilir, fakat imalat sonrasında maddenin (maddelerin) depolandığı tanklar ya da diğer kaplar bu tanıma dahil değildir.

Ayrıca bkz.:

 
BCF

(Bioconcentration Factor)

Biyokonsantrasyon faktörü

 
Belirlenmiş kullanım Tek başına ya da bir müstahzar içindeki bir maddenin ya da bir müstahzarın tedarik zinciri içindeki bir aktör tarafından kullanımı, ki buna kendi kullanımı ya da hemen sonraki alt kullanıcı tarafından kendisine yazılı olarak bildirilen kullanım da dâhildir.
 
Bildirim

(Notification) 

Ajansa yasal zorunluluk kapsamında spesifik bilginin sunumudur. REACH mevzuatı, şu durumlar için bildirim gerektirir:
- Eşya içindeki maddenin bildirimi
- Sınıflandırma ve etiketlemenin bildirimi
- Üretim ve prosese yönelik ar-ge amaçlı kullanılan maddelerin bildirimi
-  Alt kullanıcı tarafından, tedarik zincirinde yukarıda yer alan aktörlerin izin başvurusuna eklemeleri için 'kullanım alanının' bildirilmesi
- Alt kullanıcı tarafından yeniden kullanıma başlandığının bildirilmesi

Bildirim, aynı zamanda 67/548/EEC direktifinde de geçmektedir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Bildirimi yapılmış madde

(Notified Substance)

67/548/EEC sayılı Direktif uyarınca hakkında bildirim yapılmış olan ve piyasaya sürülebilen kimyasal madde anlamına gelmektedir.

Ayrıca bkz.

 
Bileşen

(Component)

Kimyasal bir karışımı oluşturmak amacıyla, bilerek karışıma katılan maddelerdir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Bilgi Gereksinimi

(Information Requirement)

 

Bilgi gereksinimleri, kayıt dosyasında ihtiyaç duyulan bilgilere karşılık gelmektedir (bkz. Madde 10 ve VI’dan XI’e kadar olan Ekler). Bu bilgiler, maddenin içsel özelliklerinin yanısıra imalat, kullanım ve maruz kalma konularındaki bilgileri içerir.

Bu terim özellikle kayda tabi maddelerin kendine özgü özelliklerine karşılık gelen bir terim olarak kullanılır. Özellikle ayrılmaz özellikleri hakkındaki bilgi gereksinimleri için, gerekli olan bilginin miktarı ve tipi, özellikle tonaj eşiğine bağlıdır. Aynı zamanda kullanım ve maruz kalma karakterinden de etkilenebilir.

1-10 ton/yıl arasında üretilen ya da ithal edilen maddeler için spesifik bilgi gereksinimi maddenin faz-içi olarak sınıflandırılıp sınıflandırılmamasına da bağlıdır. Her tonaj bandı için Standart bilgi gereksinimleri Tüzüğün Ek-VII’den Ek X’a kadar olan eklerde belirtilmiştir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
Bilimsel Araştırma ve Geliştirme

Yılda bir tonluk bir hacimden az olmak üzere, kontrollü koşullarda yürütülen her türlü bilimsel deney, analiz ya da kimyasal araştırma.

Ayrıca bkz.

  • PPORD (Ürün ve Sürece yönelik Ar-Ge)

Ayrıntılı bilgi için:

 
Bir eşyanın tedarikçisi

Bkz. Tedarikçi

Ayrıca bkz. Eşya

 
Bitki Koruma Ürünleri

(Plant Protection Products)

Bitki Koruma Ürünleri, Bitki Koruma Ürünleri Direktifi (91/144/EEC)’nde tanımlandığı kadarıyla:
"Kullanıcıya tedarik edilen içerisinde bir veya daha fazla madde bulunduran aktif madde veya müstahzarlarla aşağıdakiler elde edilmeye çalışılırsa;
1) Tanımlanmadığı takdirde, bazı organizmalara veya bunların etkilerine karşı bitki ve bitki ürünlerini korumak üzere olanlar
2) Bitkilerin hayat prosesini etkileyen besleyici dışındakiler (ör: büyüme düzenleyicileri)
3) Bitki ürünlerini koruyan, kılıflara dair Komisyon Konseyi hükümlerine uygulanmaya maddeler ve ürünler hariç;
4) İstenmeyen bitkileri yok eden veya;
5) Bitkinin istenmeyen parçalarını yok eden, bitkinin istenmeyen şekilde büyümesini kontrol eden veya önleyen;
REACH Tüzüğü Madde 15 altında; Bitki Koruma Ürünleri olarak kullanılan ve düzenlenen aktif maddeler halihazırda REACH kapsamında kayıtlı sayılmaktadır.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Biyokonsantrasyon faktörü

Biyokonsantrasyon faktörü (L/kg), bir organizma içindeki madde konsantrasyonunun, denge durumu aşıldığı zamandaki sudaki konsantrasyonuna oranı olarak tanımlanabilir (statik BCF) ya da denge olmadığı durumda, alım ve temizleme oranı sabitinin katsayısı olarak tanımlanabilir (dinamik BCF). Statik ve dinamik BCF’ler, mevzuat amaçları için eşit olarak kullanılabilir. Bu parametre, bir maddenin potansiyel birikiminin bir göstergesini verir.

Ayrıca bkz.

 
Biyosit (Biyosidal ürün)

(Biocide-Biocidal Product) 

Biyositler, Biyosidal Ürünler Direktifi (98/8/EC) Madde 2 (1)’de şu şekilde tanımlanmıştır: “Herhangi bir zararlı organizmayı, yok etmek, engellemek, zararsız hale getirmek, hareketlerini önlemek ya da kimyasal veya biyolojik anlamda kontrol etmek için kullanılan bir veya daha fazla aktif maddeler içeren aktif maddeler ve müstahzarlardır.”

Not: Birçok madde veya müstahzar bu tanıma uymasına karşın bitki koruma ürünleri direktifi (91/414/EEC) ve veteriner ilaçları, özel medikal ürünler vb. gibi birçok diğer direktifin kapsamına girmelerinden ötürü, söz konusu direktifin kapsamı dışındadır. Bu yüzden, biyosidal ürünlerin tam bir tanımı için Biyosidal Ürünler Direktifi ve onunla ilgili rehber dökümanlara başvurulmalıdır. Genel anlamda, Biyosidal Ürünler Direktifi çok kapsamlıdır, 23 farklı ürün tipini kapsar. Bunlar, ev ve endüstriyel kullanım için dezenfektanları, üretilmiş ve doğal ürünler için koruyucular, haşerelere, kemirgenlere ve diğer omurgalılara karşı kullanılan tarımsal olmayan pestisitleri, mumyalama/hayvan doldurma ve çürüme önleyici ürünler gibi özel ürünleri de kapsar. Bu ürün tiplerinin tam listesi Biyosidal Ürünler Direktifinin Ek V’inde yer almaktadır.

REACH tüzüğünün Madde XV (2)’sine göre, biyosit olarak kabul edilen aktif maddeler, zaten REACH kapsamında kayıt ettirilmiş olarak değerlendirilir.

Kaynak: Direktif 98/8/EC, Madde 1 ve 2. REACH Madde 15(2).

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 

 
BMD

(Benchmark Dose) 

Karşılaştırma Dozu

 
BMD10

(Benchmark Dose)

Karşılaştırmalı dozun (BMD) % 10 yanıtlanması ile ilişkili doz (ömür boyu maruz kalınan tümörler için, kendiliğinden bir olay sonucu doğrulanmasının ardından, belirli bir çalışmadaki diğer etkiler)

Ayrıca bkz.

 
BMDL10

 %10 cevap gösteren referans dozajının %95'ten az güvenilirlik aralığı (örneğin; ömür boyu maruz kalma üzerinde tümör yanıtı), mesela BMD10 un %95 den az güvenilirlik aralığı.

Ayrıca bkz.

 
BW (Body Weigth) Vücut ağırlığı
 
C&L

(Classification & Labelling) 

Sınıflandırma ve etiketleme

Ayrıca bkz.

 Ayrıntılı bilgi için:

 
CA

CA: Competent Authority

YO: Yetkili Otorite.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Çalışma özeti

(Study Summary) 

Eksiksiz bir çalışma raporunun amaçlarının, yöntemlerinin, sonuçlarının ve vargılarının ayrıntılı bir özeti ki bu özet çalışmanın öneminin bir değerlendirmesini yapmaya yetecek bilgiyi içerir.

Ayrıca bkz.

 
CAS

Kimyasal Kuramlar Servisi (CAS) endeks numarası.

Ayrıca bkz. CAS numarası

 

 
CAS Numarası

(CAS Number)

Kimyasal Kuramlar Servisi (CAS) endeks numarası.  Özgün sayısal tanımlayıcıdır ve kimyasal bir anlamı yoktur. Kısa çizgilerle 3 gruba ayrılan 9 basamaktan oluşur. Numaranın, soldan başlayarak ilk kısmı 6 basamak, ikinci kısmı 2 basamak ve son kısmı tek kontrol basamağını içerir.

Ayrıca bkz.

Ayrınıtılı bilgi için:

 
CBI

(Confidential Business Information)

Gizli İş Bilgileri

 
CHIP

İngiltere'de (Birleşik Krallık genelinde) uygulanan kimyasallar (Tedarik Edilen Kimyasalların Tehlike Bildirimi ve Ambalajlanması) Tüzüğü. Kimyasalların sınıflandırma ve etiketlemeleri bu mevzuat kapsamındadır.

Avrupa Birliği'nin Ocak 2009'da uygulamaya başladığı yeni sınıflandırma, etiketleme ve paketleme tüzüğü ile (CLP Tüzüğü) bu tüzükte de düzeltmelere gidilmiş ve bu versiyonu CHIP 4 olarak adlandırılmıştır.

 
CMR

Kanserojen, mutajen, üreme için toksik.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için;

 
CNS

(Central Nervous System) 

Merkezi Sinir Sistemi.

 
Çok Bileşenli Madde

(Multi – Constituent Substances)

Genel kural olarak, bileşiminde konsantrasyon olarak ağırlıkça = % 10 ve < % 80 aralığında, bir ana bileşenden daha fazla bileşen içeren bileşimlerdir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Çok Kalıcı ve Çok Biyo-birikimli

vPvB 

Organizmalarda bulunan çok kalıcı (bozunması zor olan) ve çok biyobirikimli (biyokümülatif) yüksek önem arz eden maddeler. vPvB için kriterler Ek XIII’te tanımlanır ve değerleri için genel hükümler Ek I’de bulunur. vPvB'ler, Ek XIV içinde (İzne tabi maddeler listesi) yer alabilir.

Ayrıca bkz.

  • PBT (Kalıcı, biyo-birikimli ve toksik)
  • SVHC (Yüksek Önem Arz eden Madde)

Ayrıntılı bilgi için:

 
CSA Bkz. Kimyasal Güvenlik Değerlendirmesi. 
 
CSR

(Chemical Safety Report)

Kimyasal Güvenlik Raporu

 
Değerlendirme

(Evaluation) 

REACH’te 3 çeşit değerlendirme tanımı vardır:

  • Ajans tarafından dosya değerlendirmesi çalışması:
  1. Uygunluk kontrolü: kayıt dosyasında tüm gerekli bilgilerin bulunduğunu ve bu bilgilerin yeterli olduğunun denetlenmesi.
  2. Test tekliflerinin değerlendirilmesi: tescil ettiren tarafından Ek9 ve 10 içresinde belirtilen gerekli bilgilere ilişkin test tekliflerinin kayıt dosyasında sunulduğunun ya da yönetmeliğin yeterli olduğunun değerlendirilmesi.
  •  Üye bir ülke tarafından uygulanan kimyasal madde değerlendirmesi: kimyasalın insan sağlığı ya da çevre yönünden içerdiği riskin her nedeninin dikkate alınarak açıklanması.
  • Üye ülkeler ayrıca kayıtlı ara ürünleri değerlendirebilir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Distribütör

Bir kimyasal maddeyi, kendi başına veya bir müstahzar içinde üçüncü taraflar için depolayan veya piyasaya sunan bir perakendeciyi de kapsayan herhangi bir gerçek veya topluluk içinde kurulan tüzel kişi.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
DMEL

(Derived Minimal Effect Level)

Türetilmiş En Küçük Etki Seviyesi

 
DNEL

(Derived No-Effect Level) 

Türetilmiş Etki Gözlemlenmeyen Seviye.

Ayrıca bkz.

 
Doz belirleyici

(Dose descriptor)

Toksisite/ekotoksisite testlerinden ya da diğer ilgili verilerden elde edilen değer, genellikle belirlenmiş ters etkiyi indüklemek için gereken doz (örn, %50 öldürücü) ya da ters etkiye neden olmayan en yüksek doz (örn NOAEL).  Doz belirleyici, DNEL ya da PNEC tanımlamasında/ayarlamasında taban oluşturmaktadır.

Ayrıca bkz.

 
Doz Cevap Değerlendirmesi

(Dose response assessment)

Doz cevap değerlendirmesi, doz ya da maddeye maruziyet seviyesi ile ters etkinin ilişkisini değerlendirir.

Ayrıca bkz.

 
Doz Cevap İlişkisi

Doz cevap ilişkisi, bir maddeye doz ya da  maruziyet seviyesi ile ters etkinin tekrar oranı ve büyüklüğü arasındaki nicel ilişkidir.

Ayrıca bkz.

 
Doğada bulunan maddeler Doğal halde bulunan maddeler, ki bu maddeler doğal oldukları için işlenmemişlerdir ya da sadece suda çözme, yüzdürme, suyla ekstre etme, buhar damıtması veya yalnızca suyu uzaklaştırmak için ısıtma gibi elle, mekanik ya da gravitasyonel yollarla işlenmişlerdir; ya da herhangi bir yolla havadan ekstre edilmişlerdir.
 
Doğada Oluşan Kimyasal Maddeler

(Substances Which Occur In Nature)

Havadan herhangi bir şekilde ayrıştırılan ya da işlenmemiş halde veya yalnızca elle, mekanik ve yerçekimsel yöntemlerle, su ayrıştırmasıyla veya suyun ayrılması amacıyla ısıtma yöntemleriyle ayrıştırılabilen doğal oluşumlu kimyasal maddelerdir.

Ayrıca bkz. Madde

 
DU (Downstream User)

Bkz. Alt kullanıcı

 

 
EC (European Commission)

Avrupa Komisyonu

Ayrıca bkz.

 
EC Envanteri

(European Commission Inventory)

Avrupa Komisyonu Envanteri, geçmiş Avrupa kimyasalları mevzuatı çatısından birleştirilmiş üç Avrupa kimyasal madde listesinden oluşur:

EINECS, ELINCS ve NLP listesi.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 

 
EC numarası

(EC Number)

Geçmiş Avrupa Kimyasalları mevzuatı yapısından oluşmuş üç Avrupa Kimyasalları listesi, EINECS, ELINCS ve NLP listesi EC envanteri olarak tanımlanır. EC numarası, bu envantere dayanarak kimyasal madde kimliği gibidir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
ECHA (AKA) Avrupa Kimyasallar Ajansı.
 
ECx

Etkin Konsantrasyon  % x
Belirli bir zaman aralığı boyunca  % x (ağırlıkça) değişimine karşılık gelen test edilen kimyasal maddenin konsantrasyonu.

 
EDx

Etkin doz % 10
Belirli bir zaman araklığındaki % 10 artan etki alanına karşılık gelen test edilen maddenin dozu.

 
EEA (AEA)

Avrupa Ekonomik Alanı

İsviçre dışında EFTA üyesi ülkelerle AB ülkeleri arasında 1 Ocak 1994'te imzalanan anlaşma uyarınca Norveç, İzlanda ve Lihtenştayn'ın dahil olduğu ekonomik işbirliği bölgesi.

 
EFTA

Avrupa Serbest Ticaret Anlaşması

Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA), 3 Mayıs 1960 yılında Avrupa Birliği'ne bir alternatif olarak kurulmuş, günümüzde 4 Avrupa ülkesinin üye olduğu bir uluslararası ticaret örgütüdür. Kurucular dahil üyelerinin çoğu EFTA'dan ayrılarak AB'ye girmiştir.

Üye ülkeler: Norveç, İsviçre, İzlanda ve Lihtenştayn'dır. Merkezi Cenevre'dedir. Norveç ve İsviçre EFTA'dan ayrılarak AB'ye girmek istememektedir.

 
EIF

Yürürlüğe girmek (REACH mevzuatı)

 
EINECS

Avrupa Mevcut Ticari Kimyasal Maddeler Envanteri. Mevcut kimyasallar olarak anılan tüm kimyasalların bulunduğu listedir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

http://ecb.jrc.ec.europa.eu/esis/index.php?PGM=ein

 
Ek XIV

(Annex XIV) 

REACH Tüzüğü Ek 14, üretimi ve pazara sunumu izne tabi olan tüm maddeleri listeler. Ek 14’te yer alan bir maddenin , o kullanım amacı için izin alınmadıkça veya bir muafiyet uygulanmadıkça ilgili son tarihten sonra o kullanımı için üretim ya da piyasaya sürümü mümkün olmayacaktır.

Ayrıca bkz;

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
Ek XV

(Annex XV)

REACH Tüzüğü Ek XV, aşağıdakileri önermek ve gerekçelendirmek için genel dosya hazırlama ilkelerini ortaya koymaktadır.
a-) CMR’lerin, solunum hassaslaştırıcılarının ve diğer etkilerin uyumlu bir şekilde sınıflandırılması ve etiketlenmesi,
b-) PBT’lerin, vPvB’lerin veya bunlara eşdeğer ölçüde önemli bir maddenin tanımlanması,
c-) Bir maddenin topluluk içinde imal edilmesine, piyasaya sürülmesine veya kullanılmasına ilişkin kısıtlamalar.

 Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Ek XV Dosyası

REACH Tüzüğü Ek XV’e göre oluşturulmuş bir dosya. Dosya Ek XV raporu ve Ek XV teknik raporu olmak üzere iki parçadan oluşur.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Ek XVII

(Annex XVII)

REACH Tüzüğü Ek XVII dosyasında REACH kapsamına göre kısıtlanmış tüm maddelerin listesi vardır.

Ayrıca bkz.

Ayrınıtlı bilgi:

 
Ek Yaşam boyu Risk (EYR) Arkaplandaki normal riski (veya hastalık durumunu) aşan ilave yaşam boyu risk.
 
ELINCS

Avrupa Bildirilmiş Kimyasal Maddeler Envanteri

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

http://ecb.jrc.ec.europa.eu/esis/index.php?PGM=eli

 
ELR (EYR)

Ek Yaşamboyu Risk

 
Endüstri Kategorisi

(Industry Category)

Endüstri kategorisi ekonomi sektöründe (özel mesken ve kamu malını içeren) kullanılan maddeleri ifade eder. Bu tanımlama NACE sistemine dayanır.

Ayrıntılı bilgi için:

 
ES

(Exposure Scenario) 

Maruziyet senaryosu

 
ESIS

ESIS (Avrupa Kimyasal Maddeleri Bilgi Sistemi), Avrupa Kimyasalları Ajansı tarafından hazırlanmış bilgi-işlem sistemidir.İlgilidir:
- EINECS (Avrupa Mevcut Ticari Kimyasal Maddeler Envanteri)
- ELINCS (Avrupa Bildirilmiş Kimyasal Maddeler Envanteri),
- NLP (artık polimer olmayan),
- HPVCs (Yüksek Hacimde Üretilen Kimyasallar) ve LPVCs (Düşük Hacimde Üretilen Kimyasallar), EU Üreticiler/İthalatçılar listesini içerir,
- C&L (Sınıflandırma ve Etiketlendirme) Risk ve Güvenlik Deyimleri, tehlike vb….,
- IUCLID Kimyasal veri listesi, IUCLID dosya dışa aktarımı, OECD-IUCLID dosya dışa aktarımı, EUSES dosya dışa aktarımı,
- Öncelikler listesi, Risk Değerlendirme Proses ve İzleme Sistemi

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

http://ecb.jrc.ec.europa.eu/esis/

 
ESR Mevcut Kimyasal Tüzükleri
 
EU

(European Union)

Avrupa Birliği

Ayrıca bkz.

 
Eşya

Kimyasal yapısından ziyade, üretim esnasında verilen özel şekil, yüzey veya tasarımı tarafından işlevi belirlenen nesne. Eşyaya örnek olarak, araba, telefon, ambalajlar verilebilir.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Eşya Alıcısı

(Recipient of an Article) 

Bir eşyanın temin edildiği endüstriyel veya profesyonel alt kullanıcı ya da distribütör anlamına gelir, ancak müşterileri içermez.

 
Eşya Üreticisi

Topluluk içerisinde bir eşyayı yapan ya da monte eden herhangi bir gerçek ya da tüzel kişi. Türkiye'den ihracat yapanlar, AB'li firmaların tedarikçisi konumundadır.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Faz Dışı Madde

(Non phase-in Substance)

Yeni maddenin, faz-içi olmayan madde tanımına girmesi demektir.

Madde 3.20’ye göre tanımlanır. Bu faz dışı maddeler, faz içi maddeler için sağlanan geçiş periyotlarından yararlanamamaktadır. Bundan dolayı, üretim ya da ithalattan önce kayıt ettirilmelidir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Faz İçi Maddeler

(Phase-in substances) 

Aşağıdaki kriterlerin en az birini yerine getiren maddelerdir:

1. Avrupa Mevcut Ticari Kimyasal Maddeler Envanteri’nde (EINECS) listelenmekte,
2.Topluluk içerisinde ya da Avrupa Birliğine 1 Ocak 1995 ya da 1 Mayıs 2004 tarihinde katılmış ülkelerde imal edilmiş fakat imalatçının ya da ithalatçının belgesel kanıtlarını sunması şartıyla, imalatçı ya da ithalatçı tarafından en azından işbu Tüzük’ün yürürlüğe girmesinden önceki 15 yıl içinde bir kez pazara sunulmamış,
3. İmalatçının ya da ithalatçının belgesel kanıtlarını sunması şartıyla, işbu Tüzük’ün yürürlüğe girmesinden önce imalatçı ya da ithalatçı tarafından Topluluk içerisinde ya da Avrupa Birliğine 1 Ocak 1995 ya da 1 Mayıs 2004 tarihinde katılmış ülkelerde pazara sunulmuştur ve 67/548/EEC sayılı Direktif Madde 8(1)’in birinci paragrafı uyarınca bildirimi yapılmış olarak kabul edilmektedir fakat işbu Tüzük’te belirtilen polimer tanımını karşılamayan.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
GBF

Bkz. Güvenlik Bilgi Formu

 
Geçici Maruziyet Senaryosu

(Tentative Exposure Scenario)

Maruziyet hesabı ve risk karakterizasyonu için bir başlangıç noktasıdır.

Geçici Maruziyet Senaryosu, hangi risk yönetimlerinin uygulanması gerektiğine ilişkin  varsayımlardan ibarettir. Geçici Maruziyet Senaryoları, tekrarlanan Kimyasal Güvenlik Değerlendirmeleri’nde, riskler tamamen kontrol altına alınıncaya kadar tekrar edilmelidir. Maruziyet senaryolarının sonuçları, alt kullanıcılara giden Güvenlik Bilgi Formlarına eklenir. 

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Gerçek veya tüzel kişi Gerçek kişi, tek bir şahıs veya kendi işini yapan insanları, tek başına ticaret yapanları veya ortaklık kuran insanları temsil etmektedir. Tüzel kişi ise belirli bir birey olmayıp, şirketler, tröstler, dernekler gibi hukuki kişiliği olan bireydir.
 
GHS

Birleşmiş Milletler tarafından geliştirilen “kimyasal maddelerin sınıflandırılması ve etiketlendirilmesi için küresel olarak uyumlaştırılmış sistem.”

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
GLP (Good Laboratory Practice)

İyi Laboratuvar Uygulamaları (İLU)

Planlanan, oluşturulan, görüntülenen, kayıt edilen, arşivlenen ve raporlanan, klinik olmayan sağlık ve çevresel güvenlik çalışmaların yapıldığı şartlar ve organizasyonel süreçlerle ilgili olan bir kalite sistemidir.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Gözlemlenmeyen Etki Konsantrasyonu

(No Observed Effect Concentration) (NOEC)
 
Gözlemlenmeyen etki konsantrasyonu, maruz kalmış populasyon ve uygun kontrol grubu karşılaştırıldığında gözlemlenen statik olmayan şekilde önemli etkinin görüldüğü çalışmada test edilmiş yüksek konsantrasyondur.

Ayrıca bkz.

  • Ters Etki
  • NOAEC (Gözlemlenmeyen Ters Etki Konsantrasyonu)
  • DNEL (Türetilmiş Etki Gözlemlenmeyen Seviye)
  • LOAEC (Gözlemlenmiş En Düşük Ters Etki Konsantrasyonu)
 
Gözlemlenmeyen Etki Seviyesi

(No Observed Effect Level) (NOEL)
 
Gözlemlenmeyen etki seviyesi, maruz kalmış populasyon ve uygun kontrol grubu karşılaştırıldığında gözlemlenen, statik olmayan şekilde önemli etkinin görüldüğü çalışmada test edilmiş en yüksek test dozu ya da maruziyet seviyesidir.

Ayrıca bkz.

  • Ters Etki
  • NOAEL (Gözlemlenmeyen Ters Etki Seviyesi)
  • DNEL (Türetilmiş Etki Gözlemlenmeyen Seviye)
  • LOAEL (Gözlemlenmiş En Düşük Ters Etki Seviyesi)
 
Gözlemlenmeyen Ters Etki Konsantrasyonu

(No Observed Adverse Effect Concentration) (NOAEC)

Gözlemlenmeyen ters etki konsantrasyonu, maruz kalmış populasyon ve uygun bir kontrol grubu arasındaki ters etkilerin sıklığında ya da şiddetinde statik olarak önemli artışın olmadığı durumda test edilmiş en yüksek konsantrasyondur. Bu seviyede bazı etkiler görülebilir, fakat bunlar ters ya da ters etkileri başlatıcı olarak düşünülmez.

Ayrıca bkz.

  • Ters Etki
  • LOAEC (Gözlemlenmiş En Düşük Ters Etki Konsantrasyonu)
 
Gözlemlenmeyen Ters Etki Seviyesi

(No Observed Adverse Effect Level) (NOAEL)
 
Gözlemlenmeyen ters etki seviyesi, maruz kalmış populasyon ve uygun bir kontrol grubu arasındaki ters etkilerin sıklığında ya da şiddetinde statik olarak önemli artışın olmadığı durumda test edilmiş en yüksek test edilmiş dozdur. Bu seviyede bazı etkiler görülebilir, fakat bunlar ters ya da ters etkileri başlatıcı olarak düşünülmez.

Ayrıca bkz.

  • Ters etki
  • NOEL (Gözlemlenmeyen Etki Seviyesi)
  • DNEL (Türetilmiş Etki Gözlemlenmeyen Seviye)
  • LOAEL (Gözlemlenmiş En Düşük Ters Etki Seviyesi)
 
Gözlemlenmiş En Düşük Etki Konsantrasyon

LOEC (Lowest Observed Effect Concentration)

 

LOEC maruz kalan popülasyon ve uygun kontrol grubu arasında istatistiksel olarak belirgin bir etkinin gözlemlendiği çalışmadaki en düşük test edilmiş konsantrasyondur.

 

Ayrıca bkz.

  • NOEC (Gözlemlenmeyen etki konsantrasyonu)
  • NOAEC (Gözlemlenmeyen Ters Etki Konsantrasyonu)
  • LOAEC (Gözlemlenmiş En Düşük Ters Etki Konsantrasyonu)
  • DNEL (Türetilmiş Etki Gözlemlenmeyen Seviye)
 
Gözlemlenmiş En Düşük Etki Seviyesi

LOEL (Lowest Observed Effect Level)

 

LOEL maruz kalan popülasyon ile uygun kontrol grubu arasında istatistiksel olarak belirgin bir etkinin gözlemlendiği en düşük test edilmiş doz ya da maruz kalınan seviyedir.

 

Ayrıca bkz.

  • NOAEL (Gözlemlenmeyen ters etki seviyesi)
  • DNEL (Türetilmiş Etki Gözlemlenmeyen Seviye)
  • NOEL (Gözlemlenmeyen Etki Seviyesi)
  • LOAEL (Gözlemlenmiş En düşük Ters Etki Seviyesi)

 

 
Gözlemlenmiş En Düşük Ters Etki Konsantr

LOAEC (Lowest Observed Adverse Effect Concentration)

LOAEC maruz kalan popülasyon ve uygun kontrol grubu arasında ters etkinin sıklığı ve ciddiyetinde istatistiksel olarak belirgin bir artmanın olduğu en düşük test edilmiş konsantrasyondur.

Ayrıca bkz.

 
Gözlemlenmiş En Düşük Ters Etki Seviyesi

LOAEL (Lowest Observed Adverse Effect Level)

 

LOAEL maruz kalan popülasyon ve uygun kontrol grubu arasında ters etkinin sıklığı ve ciddiyetinde istatistiksel olarak belirgin bir artmanın olduğu en düşük test edilmiş doz ya da maruz kalınan seviyedir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Gümrük Alanı

(Customs Territory)

Topluluğun gümrük alanı aşağıda verilen linkte tanımlanmıştır;
http://ec.europa.eu/taxation_customs/common/glossary/customs/index_en.htm#C

 
Güvenilir Çalışma Özeti

(Robust Study Summary)

Tüm çalışma raporuna başvurma ihtiyacını en aza indirecek kadar yeterli bilgi sunan, tam bir çalışma raporunun sonuçları, yöntemleri ve amaçlarının detaylı bir özetidir.

Ayrıca bkz.

 
Güvenlik Bilgi Formu (GBF)

(Safety Data Sheets - SDS)

Güvenlik Bilgi Formu, sınıflandırılmış madde ve müstahzarlar hakkında, tedarik zincirinin en altından olağan alt kullanıcılara kadar uygulanabilir güvenlik bilgilerinin iletilmesi için bir mekanizma sağlar. 16 başlık altında çeşitli bilgilerin olması gerekmektedir. REACH ve CLP Tüzüklerine uygun Güvenlik Bilgi Formları 453/2010 sayılı AT tüzüğü ile belirlenmektedir. Bir Güvenlik Bilgi Formu'nun ne zaman verilmesi gerektiği ise REACH Tüzüğü Madde 31'de belirtilmektedir.

Güvenlik Bilgi Formları’nda verilen bilgiler Kimyasal Güvenlik Raporu’nda verilen bilgilerle benzerlik gösterir. Güvenlik Bilgi Formlarına ait detaylı bilgiler ECHA’nın sitesinden elde edilebilinir.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Harmonize Sınıflandırma ve Etiketleme

(Harmonized Classification and Labelling)

Harmonize sınıflandırma, 67/548/EEC no’lu direktifin Ek 1’inde verilen, komisyon düzeyinde kabul edilmiş bir sınıflandırmadır. CLP Tüzüğü'nün yürürlüğe girmesiyle bu tüzüğün Ek VI'sına taşınmıştır.

Üye ülkeler, Ek XV dosyalarına katılarak, harmonize sınıflandırmaya önerge verebilirler.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
HPLC

(High Performance Liquid Chromatography)

Yüksek performanslı sıvı kromatografisi. Maddelerin analizi ve belirlenmesi amacıyla genellikle biyokimya ve analitik kimyada kullanılan bir tür kolon kromatografisidir.

 
HPV (High Production Volume)

Bkz. Yüksek Üretim Hacmi.

 
HPVC

(High Production Volume Chemical)

Yüksek Üretim Hacimli Kimyasal.

 
IC

(Industry Category)

Endüstri kategorisi

 
In Vitro Test

(In Vitro Testing)

Literatürde, in vitro “cam içinde”, ya da “test tüpünün içinde”, yani bir organizmanın vücudunun dışında gerçekleşmesi anlamına gelmektedir.  In Vitro genellikle izole edilmiş organlar, dokular, hücreler ya da biyokimyasal sistemler ile laboratuardaki çalışmaları ifade eder.

 
In Vivo Test

(In Vivo Testing)

Canlı bir organizmanın içinde test yapmak.

 
IPPC

(Integrated Pollution Prevention and Control)

Birleşmiş Kirlilik Önleme ve Kontrolü

Ayrıntılı bilgi için:

 
ISO

(International Organization for Standardization) 

Uluslararası Standardizasyon Örgütü.

 
IT (Information Technology) Bilgi teknolojisi.
 
IUCLID

Kimyasal maddelerin verilerinin yönetimi için kullanılan bir veritabanı ve düzenleme sistemi.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
IUCLID5

IUCLID (International Uniform Chemical Information Database) kimyasal maddeler hakkında veri toplanması için bir araç içeren veritabanıdır. Özellikle IUCLID5 kayıt dosyası hazırlamada, diğer tip REACH dosyalarını (PPORD dosyaları, Sınıflandırma ve Etiketlendirme Bildirimleri, eşya içindeki maddelerin bildirimleri, Alt-kullanıcı raporları ve Ek-15 dosyaları) hazırlamada ve diğer Avrupa Birliği ve uluslar arası yargılar için dosyaları hazırlamada kullanılır. REACH, Ajansa bildirilen kayıt dosyalarının belirtilen IUCLID formatında olmasını gerektirir.

OECD içinde birçok ulusal ve uluslar arası düzenleyici kurullar tarafından hazırlanan ve kabul edilen kimyasalların gerçek özellikleri hakkında verilerin bildirilmesi için uluslararası anlamda uyumlu hale getirilmiş formatlar kullanılarak oluşturulmuştur.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
IUPAC

(International Union of Pure and Applied Chemistry):

Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği

 
Kalıcı, Biyobirikimli ve Toksik (PBT)

(Persistent, Bioaccumulative and Toxic)    

Ek XIII kimyasal maddelerin kimlik kriterlerini tanımlar, kalıcı, biyobirikim ve toksik (PBTs) ve Ek1 PBT değerlendirilmesi için genel hükümleri koyar. PBTler, yüksek önem arz eden kimyasallardır (SVHC) ve EkXIV’te bulunabilirler, o zamana kadar yetkilendirmeye bağlıdırlar.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
Kantitatif Yapı-Aktivite İlişkisi

(Quantitative Structure Activity Relationship) (QSAR)
 
Bir kimyasalın molekül yapısına dayanarak özelliklerinin tahmin edilebildiği, OECD tarafından geliştirilen modelleme yöntemi.

Bir maddenin belirli bir etkiye sebep olabilen fiziksel ve/ya da kimyasal özellikleri arasındaki ilişkidir. Toksikolojide QSAR çalışmalarının amacı, yapısı ve toksik özellikleri bilinen toksik maddelere yapısal olarak benzemesinden dolayı toksik özelliği bilinmeyen maddenin kimyasal yapısından o maddenin toksisitesi tahmin etmektir. Pratikte QSARs maddelerin moleküler yapısından özelliklerini tahmin etmek için kullanılan matematiksel modellerdir.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Kapsamlı çalışma özeti

Tam çalışma raporunun amaçlarının, yöntemlerinin, sonuçlarının ve vargılarının ayrıntılı bir özeti, ki bu özet tam çalışma raporuna başvurma gereğini en alt düzeye indirerek, çalışmanın bağımsız bir değerlendirmesini yapmaya yetecek bilgiyi içerir.

Ayrıca bkz.

 
Karşılaştırma Dozu

(Benchmark Dose)

Eşik doz kavramı, doz-tepki verisini temel alan matematiksel bir modeldir. Eşik doz, tepkide daha önce tespit edilen bir değişikliği sağlayan doz olarak tanımlanır.

Bu yöntem, tehlikeli kimyasallarla ilgili kanser dışı değerlendirmeler için NOAEL yöntemine karşılık olarak getirilmiş bir sistemdir. Eşik dozu yöntemi, istatistik açıdan geleneksel NOAEL yönteminden daha güçlüdür ve çok daha duyarlı bir risk değerlendirmesinin hazırlanması için doğru bir yönlendirme sağlar.

Ayrıca bkz.

 
Katkı Maddesi

(Additive) 

REACH kapsamında, katkı maddesi, bir kimyasal maddeyi sabitlemek için imalat sürecinde bilinçli olarak eklenen bileşiği ifade etmektedir. Katkı maddelerinin pH düzenleyici yada renk ajanı gibi farklı fonksiyonları vardır. REACH Tüzüğü’nde , “katkı maddesi” madde tanımlamasının haricinde diğer anlamlarda da kullanılmaktadır. Örneğin, gıda veya hayvan yemi katkı maddeleri.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Kayıt

(Registration)

Üretilen ya da Avrupa Birliği’ne ihraç edilen ürünler için ajansa teknik dosya ya da istenirse,  kimyasal güvenlik raporunun hazırlanmasıdır.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
Kayıt dosyası

(Registration Dossier)

Müstahzar içindeki ya da kendi başına bir kimyasal maddenin üreticisi ya da  ithalatçısı veya eşya üreticisi ya da ithalatçısı Avrupa Kimyasallar Ajansına Madde 10,11,12,17 ve 18’e göre kayıt dosyası düzenlenmek için belli şartları yerine getirecektir. Bu dosya içerisinde teknik dosya ve gerekiyorsa Kimyasal Güvenlik Raporu bulunur.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Kayıt Ettiren

(Registrant) 

Bir kimyasal madde için kayıt başvurusunda bulunan, bir eşyanın üretici veya ithalatçısı ya da bir kimyasal maddenin üreticisi veya ithalatçısı.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Kayıt ettirenin kendi kullanımı Kayıt ettirenin endüstriyel ya da profesyonel kullanımı.
 
Kimyasal Güvenlik Değerlendirmesi

Kimyasal güvenlik değerlendirmesi maddelerin risklerini hesaplama amaçlıdır. Riskleri kontrol altına alan maruziyet  senaryoları  geliştirmiştir. REACH Tüzüğü Ek I'de kimyasal güvenlik değerlendirmesini oluşturmak için genel koşullar yer alır. Kimyasal Güvenlik Değerlendirmesi aşağıdaki basamakları  içerir;

• İnsan sağlığı değerlendirmesi
• Fizikokimyasal özellikler açısından insan sağlığı değerlendirmesi
• Çevre etkileri değerlendirmesi
• PBT ve vPvB değerlendirmesi
Bu risk değerlendirmeleri sonucunda, 67/548/EEC direktifine göre, tehlikeli maddeler sınıfına giren kriterleri değerlendirilir.

KGD’nin, bir kimyasal maddenin kendi halinde (herhangi bir esas katkı maddesi ve safsızlıklar dahil), bir müstahzarın veya eşyanın içinde belirlenmiş tüm kullanımlarını göstermesi gerekmektedir. Değerlendirmenin, bir maddenin imalat ve belirlenmiş kullanımlardan kaynaklanan  yaşam döngüsünün tüm aşamalarını göz önünde bulundurması gerekmektedir. Kimyasal Güvenlik Değerlendirmesinin, bir kimyasal maddenin insan ve/veya çevrenin o kimyasala bilinen veya öngörülebilen maruziyetinin muhtemel yan etkilerinin bir karşılaştırmasına, uygulanan ve önerilen risk yönetimi önlemleri ve işletimsel koşullarını da göz önünde bulundurarak, dayandırılması gerekmektedir. 

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Kimyasal Güvenlik Raporu

(Chemical Safety Report) CSR

Kimyasal Güvenlik Raporu (KGR), bir maddenin kendi başına veya karışım, eşya içinde kimyasal güvenlik değerlendirmesini dökümante eder. Bir başka deyişle, kimyasal güvenlik değerlendirmesi sonuçlarını ve prosesinin detaylarını dökümante eden bir rapordur. REACH Tüzüğü Ek I’de Kimyasal Güvenlik Değerlendirmesi ve raporunun hazırlanması için genel koşullar açıklanır.

Kayıt yaptıran başına yıllık 10 ton ve üzeri miktarlarda olan kayda tabi tüm kimyasallar için tamamlanmalıdır. 

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Kimyasal Kuramlar Servisi (CAS)

Kimyasal maddelerin en kapsamlı listesini vermektedir. CAS kaydı yapılan her bir maddeye, bir CAS Kayıt Numarası atanır. CAS Kayıt Numarası (CAS no.su olarak geçer) kimyasal maddeye özgü bir tanımlayıcı olarak kullanılır. Söz nkonusu listeye, 50 milyon kadar kimyasal kayıtlıdır.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Kimyasal Madde veya Müstahzar Alıcısı

(Recipient of a Substance or a Preparation)

Bir kimyasal maddenin ya da müstahzarın temin edildiği bir alt kullanıcı ya da distribütör anlamına gelir.

 
Kimyasal olarak değiştirilmemiş madde

(Not chemically modified substance)

Kimyasal bir sürece ya da işleme veya örneğin safsızlıkların uzaklaştırılması gibi fiziksel bir mineralojik dönüşüme tabi tutulmuş olsa bile, kimyasal yapısı değişmeden kalmış bir madde.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Klimisch kriterleri

OECD tarafından, güvenilir olmayan çalışma bilgilerinin ayrılması ve çalışma raporlarının ilk incelemeleri için getirilen bir yaklaşım önerisidir.

Klimisch et al. (1997), bir çalışman güvenilirliğini aşağıdaki şekilde puanlayarak kategorize etmek için kullanılabilecek bir puanlama sistemi geliştirmiştir:

1 = kısıtlama olmaksızın güvenilir: “genel geçer ve/veya uluslararası düzeyde kabul
görmüş test kılavuzlarına göre oluşturulan (tercihen GLP doğrultusunda yapılmış), test
parametrelerinin belirli bir (ulusal) test kılavuzuna dayandığı veya tüm parametrelerin
kılavuz yöntemine yakın bir şekilde açıklandığı çalışmalar ya da bilgiler.”

2 = kısıtlamalarla birlikte güvenli: “(çoğu GLP’ye göre oluşturulmamış, test
parametrelerinin söz konusu kılavuza uygun olmadığı fakat bilginin kabul edilebilmesi
için yeterli olduğu ya da bir test kılavuzu kapsamında gruplandırılamayacak ancak
yine de iyi belgelenmiş ve bilimsel olarak kabul edilebilir bilgi ya da çalışmalar.”

3 = güvenilir değil: “ölçüm sistemi ya da test kimyasal maddesi arasında
müdahalelerin bulunduğu, maruziyet için uygun görülmeyen organizmaların/test
sistemlerinin kullanıldığı (örneğin fizyolojik olmayan uygulama yolları), kabul
edilemez bir yöntem doğrultusunda gerçekleştirilmiş veya üretilmiş olan ya da
dokümantasyonu değerlendirme için yeterli olmayan ve uzman gördüğü için ikna
edici olmayan çalışmalar veya bilgiler.”

4 = değerlendirilmez: “yeterli deneysel bilgi vermeyen ve yalnızca kısa kuramlar
veya ikinci literatürlerde listelenen bilgi veya çalışmalar (kitaplar, incelemeler vb).”

Klimisch yönteminin kullanılması, çalışmaların daha fazla incelemeye tabi tutulmak üzere düzenlenmesi için kullanışlı bir araç teşkil etmektedir. Normal olarak eğer daha yüksek kaliteli bilgiler bulunuyorsa, güvenilirlik için gerekli kriterlere uymayan çalışmalar ilk olarak bir kenara bırakılacaktır.

 
KOBİ Mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler tanımı ile ilgili, 6 Mayıs 2003 tarihli Komisyon Tavsiye Kararında tarif edilen küçük ve orta ölçekli işletmeler. (SME)
 
Konum (Site)

Aynı maddeyi üreten, birden fazla üreticinin, aynı alt yapı ve hizmeti paylaşacağı tek yerdir.

 
Kullanım

(Use) 

Bir ürünün herhangi bir şekilde işlenmesi, formüle edilmesi, tüketilmesi, depolanması, bulundurulması, işlemden geçirilmesi, konteynırlara yüklenmesi, bir konteynırdan diğerine aktarılması, karıştırılması, üretilmesi veya herhangi bir diğer şekilde kullanılmasıdır.

Ayrıca bkz.

 
Kullanım ve Maruziyet Kategorisi

(Use and Exposure Category)

Genel özet kullanım tanımı anlamında, en az düzeyde süreç ve kullanımların iletildiği ve geniş bir süreç ya da kullanım yelpazesini kapsayan maruz kalma durumudur.

 
Kullanım Şartları

(Conditions of Use)

Maruziyet  senaryolarında operasyonel şartlara ve risk yönetim ölçülerine göre belirtilen kullanım şartlarıdır.

(Kaynak: REACH Ek I, Bölüm 5.1.1)

 
Kısıtlama

(Restriction) 

Üretim, kullanım veya piyasaya sürme üzerine konulan herhangi bir koşul veya yasaklama anlamına gelmektedir. 22.06.2009 tarihinde yayımlanan (EC) No 552/2009 no.lu tüzük  ile REACH Tüzüğü'nün Ek XVII'si düzeltilmiş ve Kısıtlamalar listesi güncellenmiştir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
LCx

(Lethal Concentration x%) 

Ölümcül konsantrasyon %x)

Belirli bir zaman aralığı süresince % x ölüme neden olan test edilen maddenin konsantrasyonuna karşılık gelir.

 
LDx

(Lethal Dose x%)

Belirli bir zaman aralığı süresince %x ölüme neden olan test edilen maddenin dozuna karşılık gelir.

 
Lider Kaydettiren

(Lead Registrant)

 

Beraber ortak kayıt yaptırmış olduğu üyelerin adına Ajansa kayıt bilgilerini gönderen şirket. Lider kaydettiren tarafından gönderilen bilgiler: sınıflandırma ve etiketlendirme, çalışma özetleri, test tasarıları ve eğer gerekli ise denetçi tarafından araştırılan bilginin gösterimi.

Eğer ortak kayıt yaptıran üyeler karar verirlerse, Lider kaydettiren diğerleri adına aynı zamanda güvenli kullanım hakkında bilgi ve CSR bilgilerini iletebilir. Lider kaydettiren bilgiyi gönderdikten sonra, ortak kayıt yaptıran üyeler geriye kalan bilgileri bireysel olarak gönderir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
LOAEC Gözlemlenmiş En Düşük Ters Etki Konsantrasyonu
 
LOAEL

(Lowest Observed Adverse Effect Level) 

Gözlemlenmiş en düşük ters etki seviyesi.

 
LOEC

(Lowest Observed Effect Concentration)

 

Gözlemlenmiş en düşük etki konsantrasyonu.

 
LOEL

(Lowest Observed Effect Level )

Gözlemlenmiş en düşük etki seviyesi.
 
Madde

Bir kimyasal element ve onun doğal haldeki bileşimleri ya da saflığını ve kararlılığını bozmayacak, kompozisyonunda bir değişiklik yapmayacak, katkı maddelerinin eklendiği herhangi bir üretim prosesiyle üretilen bileşimleridir. (Tüzük Madde 3)

Doğal halde veya herhangi bir üretim prosesinden, kullanılan prosese göre dengesini ve safsızlığını koruması amacıyla gereken her katkı maddesi dahil olmak üzere, fakat ortamdan ayrıldığında maddenin dengesini veya bileşimini değiştirecek bir etki göstermeden ayrılabilecek çözücü dahil olmamak üzere, elde edilen kimyasal element veya bunların bileşiği.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Madde Bilgisi Paylaşım Forumu (SIEF)

(Substance Information Exchange Forum) - SIEF

Madde Bilgi Paylaşım Forumu, ön kayıt sürecinden sonra oluşturulur ve faz-içi maddeler için bilgi paylaşımında kullanılır.

SIEF’ler oluşturulurken ana prensip;

a-) Kayıt için bilgi paylaşımını sağlamak
b-) Potansiyel kayıt ettirenler arasında sınıflandırma ve etiketleme konusunda, farklı yorumlardan kaynaklanabilecek anlaşmazlıkları önlemek.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Madde Tanımlama

(Substances Identification)

Madde tanımlaması, bir maddenin diğer maddelerden ayrılması işlemidir. Madde tanımlama rehberinde belirtilen kriterlere göre maddenin isimlendirilmesi, madde tespitinin bir unsurudur.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Maddelerin Kimyasal Kategorileri

(Chemical Category of Substances)

Fizikokimyasal, toksikolojik ve/veya ekotoksikolojik özellikleri birbirine benzer yapısal özelliklerinde benzerlik gösteren maddelerin oluşturduğu kategoridir.
Bu benzerliklerin sağlandığı başlıca durumlar:
a-) Ortak fonksiyonel grup (aldehit, epoksi, ester, spesifik metal iyonları)
b-) Ortak kimyasal sınıf, ortak karbon oran numaraları “Bilinmeyen maddeler veya değişebilir komposizyon, komplex reaksiyon ürünleri veya biyolojik maddeler.
c-) Özellikle fizikokimyasal özelliklerde, kaynama noktası aralığı gibi sabit değişkenliklerin kategorisi.
d-) Ortak öncü maddeden, fiziksel yada biyolojik proses sonucu oluşan yapısal olarak benzer kimyasallar.

Ayrıca bkz.

 
Maddenin bileşeni

(Constituent)

Bir maddenin içinde bulunan ve onun kimyasal kimliği ile karakterize olan tek kimyasal tür.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Maddenin kendine özgü özellikleri

Intrinsic Property (of a substance)

Maddenin içkin özellikleri olarak da geçer. Bir kimyasal maddenin kendine özgü özelliği, potansiyel tehlikeleri tanımlamak için ya da maddenin akıbetini belirlemek için kullanılabilen madde karakteristiğidir. REACH mevzuatına göre bir maddeyi kayıt ettirmek için kaydettiren firma aşağıdaki alanların her birinde maddenin kendine özgü özellikleri hakkında spesifik bilgi ibraz etmek zorundadır.

- fiziksel/kimyasal özellikler

- insana olan toksik etki ile ilgili bilgiler

- ekotoksikolojik bilgi

 

Maddenin kendine özgü özellikleri hakkındaki veriler, son noktalarına (endpoints) göre kategorilere ayrılır. Örneğin, “kanserojenlik” insana olan toksik etki için bir son noktadır.

 
Maruziyet Değerlendirmesi

(Exposure Assessment)

Kimyasal maddenin insan ve çevre açısından maruz bırakabileceği doz/konsantrasyonunun nitelik veya nicelik açısından tahminini yapmayı amaçlar. Bu değerlendirme REACH’e bağlı 2 adım içerir:

1) Maruz kalma senaryosu geliştirilmesi ve 2)Maruz kalma tahmini uygulama üzerindeki risklerin yeterli kontrolü bu sonuçlarda garanti edilinceye kadar tekrarlanmak zorundadır.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Maruziyet Senaryosu

Kimyasal maddelerin yaşam döngüleri boyunca nasıl üretileceği veya kullanılacağının ve üretici ya da ithalatçıların insan sağlığının ve çevrenin etkilenmesini nasıl kontrol edeceği ya da bu yönde alt kullanıcılara nasıl tavsiyede bulunacağının açıklandığı çalışma koşulları ve risk yönetim önlemlerinin de dahil olduğu koşul dizisidir. Maruziyet senaryoları, bir spesifik süreç veya kullanımı; veya uygun olan çeşitli süreçleri ve kullanımları  kapsamaktadır.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Monomer

Belirli bir süreç için kullanılan ilgili polimer oluşum tepkimesi koşulları altında ilave benzer veya farklı molekül dizileriyle kovalent bağ oluşturabilen kimyasal maddedir. REACH Tüzüğü Madde 6'ya göre, kayda tabidirler.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
MS

(Member State)

Avrupa Birliği'ne Üye Devletler: Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Güney Kıbrıs Rum Kesimi, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İrlanda Cum., İtalya, İspanya, İsveç, İngiltere (Birleşik Krallık), Letonya, Litvanya, Lüksemburg,  Macaristan, Malta, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya, Yunanistan.

 
MSC Üye Devlet Komitesi.
 
Müstahzar (Karışım-Preparat)

İki yada daha fazla madde içeren karışım ya da solüsyondur.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
NGO (STK)

(Non-Governmental Organisation)

Devlet dışı organizasyon. Sivil Toplum Kuruluşu (STK).

 
NLP

(No-Longer Polymer) 

Artık polimer olmayan madde.

 
NOAEC Gözlemlenmeyen Ters Etki Konsantrasyonu
 
NOAEL (No Observed Adverse Effect Level)
 
Gözlemlenmeyen ters etki seviyesi.
 
NOEC (No Observed Effect Concentration)
 
Gözlemlenmeyen etki konsantrasyonu.
 
NOEL (No Observed Effect Level )
 
Gözlemlenmeyen etki seviyesi
 
NONS

Notification of New Substances

67/548/EEC kapsamında bildirimi yapılan maddeler anlamındadır. 

AB’nin 67/548 sayılı tehlikeli maddelerin sınıflandırma, etiketleme ve ambalajlanması direktifine göre piyasaya sürülecek yeni maddelerin Avrupa Kimyasallar Bürosu'na bildirilmesi gerekiyordu. Bu bildirim prosedürü, REACH Tüzüğü'nün uygulamaya girmesiyle kayıt yükümlülüğü kapsamına alınmıştır.

REACH Tüzüğü’nün devreye girmesine kadar bildirimi yapılmış 5287 maddeyi temsilen 8433 bildirime ait listede NONS olarak da bilinen, 67/548/EEC kapsamında bildirimi yapılan maddeler ELINCS adı altında eski-Avrupa Kimyasallar Bürosu web sitesinde yayımlanmıştır.

Bu maddeler, REACH Tüzüğü Madde 24’e göre kayıt edilmiş sayılır.

Ayrıntılı bilgi için:

 
OECD

(Organization for Economic Cooperation and Development)

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü

Ayrıntılı bilgi için:

http://www.oecd.org

 
OEL (Occupational Exposure Limit)

Mesleki Maruziyet Limiti

 
Ön Kayıt

(Pre Registration) 

REACH yürürlüğe girdikten sonra, sadece kaydettirilen ürünlerin yılda 1 ton’dan fazla miktarlardaki üretimi ve ihracatı mümkün olacaktır. Buna rağmen, hali hazırda pazarda bulunan ve 1 Haziran 2008 – 1 Aralık 2008 tarihleri arasında ön kayıtları yapılan maddeler için geçiş düzenlemesi olacaktır.

Ön kayıt, firmaların faz-içi maddelerinin üretimi ve ihracatı için kayıt tarihi sona erinceye kadar olanak sağlar. Ön kayıt yapan firma, ajansa maddenin ismi, iletişim detayları, tonaj bandı, QSAR için madde adı, vb. bilgileri içeren ön kayıt dosyası hazırlar.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
Öngörülen Etkisiz Konsantrasyon

(PNEC) 

İlgili çevresel küre üzerinde ters etki göstermeyeceği düşünülen madde konsantrasyonun aşağısı.

 
Ortak Kayıt

(Joint Registration)

Madde 11’e göre, kayıt için ortak sunum amacıyla bir araya gelmiş firmaların oluşturduğu grubun yaptırdığı kayıt.

Ayrıntılı bilgi için

 
Pazara Sunma

Üçünçü partiye, ödeme karşılığında yada bedelsiz olarak tedarik sağlanması, ulaşılabilinir yapılmasıdır. İthalat pazara sunma olarak kabul edilir.

Ayrıca bkz.

 
PBT

(Persistent, Bioaccumulate and Toxic) 

Kalıcı, Biyobirikimli ve Toksik

 
PEC

(Predicted Environmental Concentration)

Öngörülen Çevresel Konsantrasyon

 
Pestisit

(Pesticide) 

Bkz. Bitki Koruma Ürünleri

 
Piyasaya Arz

(Placing on the Market) 

Üçüncü bir şahsa ücretli veya ücretsiz olarak tedarik etme ve uygun hale getirme anlamına gelmektedir. İthalat piyasaya arz olarak farz edilmektedir.

 
PNEC

(Predicted No-Effect Concentration)

Öngörülen Etkisiz Konsantrasyon

 
Polimer

Bir ya da daha çok tipte monomer birimlerinin dizilimi ile karakterize edilen moleküllerden oluşan bir madde. Bu gibi moleküller bir molekül ağırlığı aralığında dağılmış olmalıdır ve molekül ağırlığındaki farklılıklar esas olarak monomer birimlerinin sayısındaki farklılıklardan kaynaklanır.

Bir polimer şunları içerir: (a) en azından bir tane başka monomer birimine ya da başka bir reaktife kovalent olarak bağlanmış, en azından üç monomer birim içeren moleküllerin basit ağırlık çoğunluğu; (b) aynı molekül ağırlığına sahip moleküllerin basit ağırlık çoğunluğundan azı.

Bu tanım bağlamında, bir “monomer birim”, bir polimer içindeki monomer maddenin tepkimeye girmiş formu anlamına gelir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
ppm

Milyonda bir anlamında kullanılır. Maddelerin çok seyreltik olduğu durumlar için kullanılır. Bir ppm, bir litre sudaki 1 miligramına (mg/l) ya da herhangi bir şeyin kilogram topraktaki 1 miligramına (mg/kg) eşdeğerdir.

Ayrıntılı bilgi için:

 
PPORD Ürün ve sürece yönelik Ar-Ge.
 
PPP

(Plant Protection Product)

Bitki Koruma Ürünleri

 
Preparat (Karışım - Müstahzar)

Bkz. Müstahzar

 
QSAR

Bkz. Kantitatif Yapı-Aktivite İlişkisi

 

 
R&D

Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge)

 
R-İbaresi

(R-phrases) 

67/548/EEC direktifi altında standart cümleciklerdir, kimyasal madde ya da müstahzar kullanımında oluşacak tehlikelerin yaratacağı riskleri gösterir. Örneğin ‘çok ciddi geri dönülmez etki tehlikesi’, ‘kansarojen etkinin belirli kanıtları’. CLP Tüzüğü hükümleri çerçevesinde, R-ibareleri yerini 'Hazard statements' (tehlike cümlecikleri) anlamnında H-ibarelerine bırakacaktır.

Ayrıca bkz.

 
RAC

Bkz. Risk Değerlendirme Komitesi

 
RC

Bkz. Risk Karakterizasyonu

 
RCR

Risk Karakterizasyonu Oranı.

Ayrıca bkz.

 
REACH

Avrupa Birliği'nin kimyasalların kaydı, değerlendirilmesi, izni ve kısıtlanması ile ilgili tüzüğü.

(EC) No 1907/2006 ; Tüzük 18 Aralık 2006 tarihlidir. İngilizcesi: 
Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals (REACH).

Ayrıntılı bilgi için:

 
REACH-IT

REACH-IT, firmaların Avrupa Kimyasallar Ajansı'na bilgi iletebilmeleri için kurulmuş bir portaldır. AB'de yerleşik firmalarca kullanılabilir. REACH'teki kayıt, bildirim, sorgulama gibi bir çok uygulama ancak REACH-IT üzerinden yapılabilir.

Bkz. REACH'te IT araçları

 
Reaksiyon kütlesi

(Reaction Mass) 

Çok bileşenli bir kimyasal madde iki veya daha fazla ana bileşenli reaksiyon kütlesi olarak adlandırılır. Genel adı: [iki veya daha fazla bileşenin ismi]-reaksiyon kütlesi.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
RIP

REACH Uygulama Projesi. REACH Uygulamaları üzerinde Avrupa Komisyonu, AKA, Üye Devletler, sivil toplum kuruluşları ve endüstrinin ortak çalışmalarıyla geliştirilen rehber belgelerdir.

Ayrıca bkz.

 
Risk

Bazı ters etkilerinden kaynaklanacak kimyasal maruziyetin oluşması ihtimalidir(örneğin, cilt tahrişi ya da kanseri). Kimyasal maddenin içsel özellikleri veya maruziyeti risk arz eder.

Ayrıca bkz.

 
Risk Değerlendirme Komitesi

(Committee For Risk Assessment) (RAC)

Risk değerlendirme komitesi, Ajansın değerlendirme, izin uygulamaları, sınıflandırma ve etiketleme uygulamalarının yanısıra tüzükten kaynaklanan insan sağlığı ve çevreyi etkileyen tüm sorulardan sorumludur. Risk değerlendirme komitesi, Yönetim Kurulu tarafından, tüm üye devletlerin gösterdiği en az bir ve en fazla iki üye arasından seçilir ve komite seçimi 3 yılda bir yenilenir. Komite üyeleri, bilimsel, teknik veya uygulama noktalarında tavsiyeler verir.

 
Risk Karakterizasyonu

Kimyasal güvenlik değerlendirmesinin son adımı, gerçek ya da tahmin edilen kimyasal madde maruziyeti nedeniyle insan sağlığı ve çevresel alanlarda oluşacak muhtemel ters sonuçların etki ve büyüklüğünün değerlendirmesini içerir.

‘Risk tahmini’ niceliksel olabilirlik içerebilir. Risk karakterizasyonu her bir hedef popülasyon ya da alan için maruziyet senaryosu oluşturulur.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için

 
Risk Yönetim Önlemleri (RMM)

(Risk Management Measures) (RMM)

Kimyasal madde için kontrol stratejisi ölçümleri, emisyon ve kimyasal madde maruziyetini düşürür, dolayısıyla insan sağlığı ya da çevresel riskleri de azaltır.

Ayrıca bkz.

 
RMM

Bkz. Risk Yönetim Önlemleri.

 
S-İbaresi

(S-Phrases) 

Maddenin güvenli kullanımıyla ilgili cümleciklerdir. Örneğin; “konteynırı sıkıca kapalı tutunuz” ya da “deriyle temasından kaçınınız” ya da “ lavaboya dökmeyiniz”. CLP Tüzüğü ile S-ibareleri yerini Precationary Statements (P-ibareleri - uyarı cümleleri) ile yer değiştirecektir.

Ayrıca bkz.

 

 
Safsızlık

(Impurity)

İmal edilmiş maddenin içinde bulunan istenmeyen bileşen anlamına gelmektedir. Örneğin; safsızlık başlangıç maddelerinden ya da üretim prosesi sırasında tamamlanmamış ya da ikincil reaksiyonlardan gelebilir. Safsızlık son ürünün içinde bulunmasına rağmen istenmeden eklenmiş olabilir. Bir çok durumlarda safsızlıklar maddenin ağırlığının %10’undan azdır.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 

 
Sahada Ayrıştırılmış Ara Madde

Kimyasal proseslerde başka maddelere dönüştürülmek için üretilen ya da kullanılan ara maddeler olup, maddenin sentezlenmesi aynı yerde gerçekleştirilir ve bir ya da daha fazla sayıdaki tüzel kişi tarafından yönetilir.

Ayrıştırılmayan ara madde kriterlerini karşılamayan bir ara madde, bu ara maddenin imalatı ve bu ara maddeden bir başka maddenin (maddelerin) sentezi bir ya da daha çok sayıda yasal varlık tarafından işletilen aynı imalat yerinde gerçekleştirilir.

Ayrıca bkz.:

 
SAR

Structure Activity Relationship

Bkz. Yapı Aktivite ilişkisi

Ayrıca bkz. QSAR

 
SDS

(Safety Data Sheet)

Bkz. Güvenlik Bilgi Formu.

 
SEA

(Socio-Economic Analysis)

Sosyo Ekonomik Analiz

 
SEAC

Bkz. Sosyo Ekonomik Analizler için Komite

 
SIAP

(SIDS Initial Assessment Profile) 

SIDS Başlangıç Değerlendirme Profili (Mevcut OECD Kimyasallar Programı).

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
SIAR

(SIDS Initial Assessment Report) 

SIDS Başlangıç Değerlendirme Raporu. (Mevcut OECD Kimyasallar Programı).

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
SIDS

(Screening Information Data Sheet) 

Bilgi veri sayfasının gösterimi. (Mevcut OECD Kimyasallar Programı).

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
SIEF

(Substance Information Exchange Fora) 

Madde Bilgisi Paylaşım Forumu

Sektör firmaları arasında aynı maddeler için işbirliği ve bilgi paylaşımı için kullanılır.

Ayrıntılı bilgi için:

 
SME

(Small and Medium Sized Company)

Bkz. KOBİ

 
SMILES (Simplified Molecular Input Line Entry System)
 
SMILE, basitleştirilmiş moleküler giriş sistemi için bir kısaltmadır. Bu basitleştirilmiş kimyasal gösterim, iki ara kimyasal yapının kelimesi kelimesine uygun formda, bilgisayar girişinin yapılmasını sağlar.
 
Son Nokta

(End Point) 

Son nokta, bir kimyasal maddenin araştırılabilir ya da ölçülebilir içsel özelliğidir.Örnek vermek gerekirse; bir maddenin insan sağlığı ya da çevreye etkisi olabilecek buhar basıncı, bozulma ya da biyolojik etkisi gibi özellikleri.

Ayrıca bkz.

 

 
Sosyo Ekonomik Analizler İçin Komite

(Committee For Socio Economic Analysis)

Risk değerlendirme komitesi, ajansın değerlendirme, izin, uygulamalar, sınıflandırma ve etiketleme, bunun yanında tüzükten oluşan , sosyo ekonomik açıdan değerlendirilen tüm sorulardan sorumludur. Risk değerlendirme komitesi, 3 yılda bir yenilenen tüm üye hükümetlerden en az bir ancak iki üyeden de fazla olmayacak şekilde seçilir. Komite üyeleri, bilimsel, teknik veya uygulama noktalarında tavsiyeler verir.

Ayrıntılı bilgi için

 
Sosyo-ekonomik analiz

Sosyo ekonomik analiz, bir faaliyetin hayata geçirilmesi durumunun, hayata geçirilmemesi durumu ile toplum için maliyet, avantajların değerlendirilmesi açısından karşılaştırılmasıdır. Sosyo-ekonomik analiz, REACH yetkilendirmesi prosedüründe, Ek XV’deki maddelerin uygun kullanılmadığı durumlarda insan sağlığı ve çevre konularındaki riskleri değerlendirir. Aynı zamanda uygun kontroller gösterilir.
Sosyo ekonomik analiz, üçüncü şahıslar tarafından, alternatifler için bilgi sunma amaçlı yapılır. İzin prosesinde, sosyo ekonomik analiz Ek XV dosyasının bir parçasıdır ve ilgilenen şahıslar sosyo ekonomik analize katılabilirler.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
SR&D (Scientific Research and Development)
 
Bilimsel araştırma ve geliştirme.
 
Sunset Date Bkz. Yasaklanma tarihi
 
SVHC

(Substances of Very High Concern)

Bkz. Yüksek önem arz eden maddeler

 
Sınıflandırma

(Classification)

67/548/EEC no’lu direktife göre, bir madde veya preparatın 15 kategorilik tehlike sınıfına göre ayrıştırılmasıdır. Eğer malzeme, bu kriterlere göre tehlikeli bulunmazsa, sınıflandırılmaz. GHS sistemine göre maddeler ya da preparatlar, tehlike sınıflarına dahil olurlar.

Ayrıca bkz.

Ayrınıtlı bilgi için:

 
Sınıflandırma ve Etiketleme Envanteri

(Classification and Labelling Inventory)

Ajans tarafından oluşturulan ön kayıt dosyalarından, PPORD notifikasyonlarını içeren sınıflandırma ve etiketlemeyi içeren bir database’dir. REACH Tüzüğü Madde 119’daki koşullara göre; madde adı, sınıflandırma ve etiketleme, bu envantördeki bilgilerden kolayca yapılabilir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
T25

Standart yaşam süreleri içerisinde, kendiliğinden görülme sıklığı için yapılan düzeltmelerden sonra, özel bir doku bölgesindeki hayvan tümörlerinini %25'ini verebilecek kalıcı doz oranı.

 
Tam Çalışma Raporu

(Full Study Report ) 

Bilgiyi üretmek için yapılan etkinliğin tam ve kapsamlı bir tanımıdır. Gerçekleştirilen çalışmayı tanımlayan, literatürde yayımlanan bilimsel makale veya laboratuvar tarafından hazırlanan tam çalışma raporu.

Ayrıca bkz. 

Ayrıntılı bilgi için:

 
Tanımlanmış Kullanım

(Identified Use)

Bir kimyasal maddenin kendi başına veya bir preparat içinde kullanımı ya da tedarik zincirindeki bir eyleyen tarafından planlanan, kendi kullanımı da dahil olmak üzere, bir sonraki alt kullanıcı tarafından yazılı olarak kendisine bildirilmiş olan bir preparat kullanımı anlamına gelmektedir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Taşınan Ara Madde

Başka bir malzemenin üretimi için kimyasal proses aşamasında kullanılmak üzere üretilip, taşınan; izole olmayan ara madde kriterlerini karşılamayan ara maddelerdir.

Ayrıca bkz.:

 
Tedarik Zincirindeki Aktörler

Bir kimyasal maddenin tedarik zincirindeki tüm imalatçıları ve/veya ithalatçıları ve/veya alt kullanıcıları.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için

 

 
Tedarikçi

Pazara malzeme, preparat ya da eşya sunan üretici, ithalatçı , alt kullanıcı ya da
distribütör.

Bir maddenin ya da müstahzarın tedarikçisi: Tek başına bulunan ya da bir müstahzar içindeki bir maddeyi ya da bir müstahzarı pazara sunan herhangi bir imalatçı, ithalatçı distrübütör ya da alt kullanıcı.

Bir eşyanın tedarikçisi: Bir eşyayı pazara sunan, eşyanın herhangi bir üreticisi ya da ithalatçısı, dağıtımcısı ya da tedarik zincirindeki bir başka aktör.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Tehlike

(Hazard) 

Tehlike bir maddeyi tehlikeli yapan özellik veya özellikler grubudur.

Ayrıca bkz.

 
Tehlike Değerlendirmesi

(Hazard Assesssment)

 

Aşağıdaki alanlarda bir tehlike değerlendirmesi yapmak için maddenin esas özellikleri hakkındaki bilgi kullanılır.

1) İnsan sağlığı tehlike değerlendirmesi
2) Fizikokimyasal özelliklerin insan sağlığı tehlike değerlendirmesi
3) Çevresel tehlike değerlendirmesi
4) PBT ve vPvB değerlendirmesi

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Tehlike Kategorisi

(Category of Danger)

Tehlike kategorisi, bir kimyasal veya müstahzardan kaynaklanan tehlikenin türünü tanımlamaktadır.67/548/EEC sayılı AB Direktifi altında, 15 farklı kategoride tehlike türü tanımlanmaktadır. GHS sistemine uyum amaçlı CLP Tüzüğü ile bu tehlike sınıf ve kategorilerine yenileri eklenmiştir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Tehlike Sembolleri

(Danger Symbols)

Sınıflandırma ve etiketleme provizyonlarına göre, tehlike sembolleri, tehlikeli maddelerin ve preparatların ambalajlarında bulunan piktogramlardır. Tehlike sembollerinin dizaynı GHS’nin yürürlüğe girmesiyle değişmiştir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Tehlikenin Belirtileri

(Indications of Danger (In Classification&Labelling))

 

Sınıflandırma ve etiketlendirmede var olan hükümler içinde, direktif 67/548/EEC içinde düzenlenen, tehlikenin belirtileri kelimesi tehlike sembolü ile birlikte madde ya da müstahzarın paketlenmesini içeren anlamına gelmektedir. Tehlikenin belirtileri tehlikenin tipini sembol ile tanımlar. Örneğin; “Toksik”, “Zararlı”, “Tahriş edici”, “Çok fazla alev alabilir”.

Ayrıca bkz.

 
Tek Bileşenli Madde

(Mono – Constituent Substances)

Genel kural olarak, bileşiminde ağırlıkça en az % 80 bir ana bileşen içeren kimyasal maddedir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Tek Temsilcilik

(Only Representative) 

Kendi başına, bir preparatın içinde veya bir ürünün parçası olarak bir kimyasal maddeyi üreten ya da topluluğa ithal edilen bir kimyasal maddeyi formüle eden veya üreten, topluluk dışında bulunan bir üretici, bu başlık çerçevesinde topluluk içinde bulunan doğal ya da tüzel bir kişiyle karşılıklı anlaşmaya vararak bu kişiyi tek temsilcisi olarak ithalatçı yükümlülüklerini yerine getirmek üzere atayabilir.
Aynı zamanda Temsilci, bu tüzük çerçevesindeki tüm diğer yükümlülüklere de uyacaktır. (Madde 8)
Üye olmayan ihracatçı hizmet destek zincirindeki ithalatçılarını bilgilendirmek zorundadır. Bu ithalatçılar REACH kapsamında alt kullanıcılar olarak kabul edilecektir. 

Bu amaçla, maddelerin pratik taşınması ve maddelere ilişkin bilgiler konusunda yeterli bilgisi olması gerekir ve Madde 36 hükümlerine halel getirmeksizin ithal edilen miktarlar ve satış yapılan tüketiciler ve yanı sıra Madde 31’de atıfta bulunulan güvenli veri belgesinin en son güncellemesinin temini hakkındaki güncel bilgileri bulundurmalıdır.

AB’ye ihracat yapan firmalarımızın REACH kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirilmesinde yardımcı olmak amacı ile İKMİB tarafından REACH GLOBAL SERVICES ünvanlı bir tek temsilcilik şirketi kurulmuştur.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Teknik Dosya

(Technical Dossier) 

REACH kapsamındaki ilk anlamı kayıt için gerekli olan tüm bilgileri içeren madde 10(a)’da belirtilmiş dökümantasyondur. Teknik dosyanın formatı IUCLID’dir. Ayrıca, teknik dosya terimi aynı zamanda Ek XV dosyasının 2 kısmından biriyle ilgilidir. Bu Ek XV raporunda desteklenmektedir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
Ters Etki

(Adverse Effect)

Ek stres ve çevrenin artan zararlı etkenlerini telafi için canlı organizmalarda oluşan onarılamaz yapısal, psikolojik, büyüme ve yaşam süresindeki değişimler.

WHO: "Bir canlının işlevsel yeteneğinin bozulmasına, ek baskıları dengeleyebilme yetisinin azalmasına ya da çevresindeki diğer olumsuz etkilere karşı duyarlılığının gerilemesine neden olan yapısal, manevi, büyüme, gelişme ve yaşam süresi gibi özelliklerinde görülen bir değişim."

 
Test Teklifi

(Testing Proposal)

REACH Mevzuatının Ek IX ve X'unuyla uyumlu olarak daha fazla test yapmak için kayıt ettiren kişi ya da alt kullanıcı tarafından yapılan teklif.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Tonaj Eşiği

(Tonnage Threshold)

REACH kapsamındaki farklı gereklilikler için hacim temelli kriterdir. “X ton/yıl her bir üretici/ithalatçı” olarak formüle edilir. Ayrıca, tonaj eşiği faz içi maddelerin son kayıt tarihlerini etkileyecektir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Türetilmiş En Küçük Etki Seviyesi

 (Derived Minimal Effect Level)

Eşik olmayan etkiler için, bir etki seviyesi belirlenemez ve türetilmiş en küçük etki seviyesi, düşük, teorik ve tolere edilebilen riski belirtir.

 
Türetilmiş Etki Gözlemlenmeyen Seviye

(Derived No  Effect Level) (DNEL)

Maddelerin, ters etkilerinin oluşmayacağı, etki gözlemlenmeyen seviye. DNEL değerinin üzeri insanların maruz kalmaması gereken dozdur. Türetilmiş bir değerdir çünkü, Ters Etki Gözlemlenmeyen Seviye (NOAEL) ve Karşılaştırma Dozu (BMD) gibi hayvan deneylerinde belirlenen doz belirleyicilerden türetilmiştir.

No Observed Adverse Effect Levels (NOAELs) or benchmark doses (BMDs).

 
UC

(Use Category) 

Kullanım kategorisi.

Ayrıca bkz.

 
UNEP

Birleşmiş Milletler Çevre Programı

Ayrıntılı bilgi için:

 
Üretici

(Manufacturer) 

Topluluk içerisinde bulunan ve topluluk içerisinde bir kimyasal madde üreten herhangi bir doğal veya tüzel kişi.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
Üretim

(Manufacturing) 

Doğal haldeki kimyasal maddelerin üretimi veya ayrıştırılması.

Ayrıca bkz.

 
Ürün ve sürece yönelik Ar-Ge

Tek başına ya da müstahzar içindeki ya da eşyaların içindeki bir maddenin daha da geliştirilmesi ya da her tür gelişme üreten bilimsel çalışma.

Üretim sürecinin geliştirilmesinde pilot tesislerinden ve üretim denemelerinden yararlanılan, kimyasal maddelerin uygulama sahalarının test edildiği ve ürün geliştirme yoluyla kimyasal maddelerin daha fazla geliştirildiği herhangi bir bilimsel geliştirme anlamına gelmektedir.

İngilizce kısaltması olan PPORD adıyla da geçer.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
UUID

Evrensel Tek Tanıtıcı. Uluslararası yazılımlarda kullanılan ve kullanıcıyı tanımlayan 128 bitlik bir sayı.

 
UVCB

(Substances of Unknown or Variable Composition, Complex Reaction products and Biological materials) 

Bilinmeyen ya da çeşitli bileşim maddeleri, karmaşık reaksiyon ürünleri, biyolojik materyaller. Bu tür maddeler, kendi kimyasal yapıları ile tam olarak açıklanamaz çünkü yapılarındaki değişkenlik ve bileşenlerin sayısı çok fazladır, ayrıca az da olsa kimyasal yapıları hakkında bilinmeyen noktalar vardır.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Üye Ülke Komitesi (MSC)

(Member State Committee) 

Üye Ülke Komitesi, bir ajans komitesidir. Tasarıdaki Ajans ya da Üye ülkeler tarafından değerlendirme prosedürü kapsamında (madde 6) önerilen görüşler ve yetkilendirme prosedürüne bağlı olarak yüksek önem arz eden kimyasalların saptanması için sunulan teklifler arasındaki potansiyel farklılıkların çözümünden sorumludur.

MSC bünyesinde üç yıllık yenilenebilir vadede her bir üye ülke tarafından bir temsilci atanır.Komite üyeleri bilimsel,teknik veya mevzuat konuları alanında danışmanlar ile birlikte bulunabilirler.

 
vPvB

(Very Persistent and Very Bioccumulative)

Çok kalıcı ve çok biyo-birikimli

 
Yapı Aktivite İlişkisi

(Structure Activity Relationship (SAR))
 
Yapı aktivite ilişkisi, kimyasal altyapı ve aynı biyolojik etkiyi yaratacak potansiyel kimyasal arasındaki ilişkiyi ifade eder.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
Yasaklanma Tarihi (Sunset Date)

Maddenin özel izin olmaksızın kullanım/üretim/pazarda yer alamayacağı tarihtir. 

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
İçkin özellikler

Bkz. Bir maddenin kendine özgü özellikleri

 
Yetkili Otorite

(Competent Authority)

Üye ülkeler tarafından oluşturulan ve REACH Tüzüğü'nün zorunluluklarını uygulayan otoritelerdir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
İhracatçı

Kendi başına, bir preparatın içinde veya bir ürünün parçası olarak bir kimyasal maddeyi üreten ya da topluluğa ithal edilen bir kimyasal maddeyi formüle eden veya üreten, topluluk (+ İzlanda, Norveç, Lihtenştayn) dışında bulunan bir üretici, REACH Tüzüğü'nde tanımlanmamakla birlikte ihracatçı statüsündedir.

İhracatçı şirketler, REACH yükümlülüklerini ithalatı yapan müşterileri ya da tek temsilcileri aracılığıyla yerine getirebilirler.

Ayrıca bkz.

 
İmalat yeri Bir maddenin (maddelerin) birden fazla imalatçısı varsa, belirli altyapıların ve tesislerin paylaşıldığı tek bir yer.
 
YO

Bkz. Yetkili Otorite

 
İthalat

(Import) 

Bir maddenin gümrük alanına fiziksel girişi.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
İthalatçı

İthalattan sorumlu herhangi bir gerçek veya topluluk içinde kurulan tüzel kişi.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
Yüksek Önem Arz Eden Maddeler

(Substance of Very High Concern) (SVHC)

REACH Mevzuatındaki SVHC içeriği:
1) CMR kategorisi 1 ya da 2;
2) Ek XIII kriterlerini karşılayan PBT ve vPvB;
3) 1 ve 2'dekilere eşdeğer önem düzeyindeki kimyasal maddeler – Ek III kriterlerini yerine getirmeyen ama endokrin bozucu veya kalıcı, biyobirikimli ve toksik ya da çok kalıcı ve çok biyobirikimli  –insan sağlığı ya da çevre açısından olası ciddi etkilerine dair bilimsel kanıtlar olan ve önceki iki maddede tanımlananlara eşdeğer önem seviyesinde ve Madde 59'da belirlenen prosedüre uygun olarak tanımlanmış olan kimyasal maddeler.

Ayrıca bkz.

  • PBT (Kalıcı, Biyo-birikimli ve toksik)
  • vPvB (Çok kalıcı ve Çok biyo-birikimli)
  • CMR (Kanserojen, mutajen, üreme için toksik)
  • Ek XIV

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
Yüksek Üretim Hacmi

(High Production Volume)

 

High Production Volume (HPV) hacim olarak yılda 1000 tondan fazla üretilen maddeler için eski Avrupa kimyasallar mevzuatında kullanılan bir terimdir. Bu terim REACH Tüzüğüyle ilgili değildir, ama kimyasalların global risk değerlendirmesi için halen geçerlidir (Örn. OECD).

High Production Volume Chemical (HPVC) - Yüksek Üretim Hacimli Kimyasal

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 
Yıllık

(Per Year)

Aksi belirtilmedikçe, en azından ardı ardına gelen üç yıl boyunca ithal ya da imal edilen faz içi maddeler için her takvim yılı başına; yıllık miktarlar, önceki üç takvim yılının üretim ya da ithalat hacimlerinin ortalaması temelinde hesaplanır.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 
İzin

(Authorization) 

REACH Tüzüğü, yüksek önem arz eden maddelerin kullanımına ilişkin bir sistem getirir ve piyasaya sunulmalarını izne bağlar. Bu maddeler, REACH Tüzüğü Ek XIV’te yer almaktadır ve bir izin belgesi alınmadıkça kullanımı ve piyasaya sürümü yasaklanmaktadır. Bu izin için, kullanımdan kaynaklanan risklerin ya etkin biçimde kontrol edildiği ya da sosyo-ekonomik yararının ağır bastığı gösterilmelidir. Alternatif maddelerin veya teknolojilerin incelenmesi, izin sürecinin temel bileşenlerindendir.

Ayrıca bkz.

Ayrıntılı bilgi için:

 


Hepsi | A | B | C | D | F | G | H | I | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | Ü | V | Y

Yasal uyarı

Bu sayfalarda yasal yükümlülüklerinin yerine getirilmesine rehberlik edecek yardımcı bilgiler yer almaktadır. Mevzuat konusunda tek güvenilir kaynak yasanın kendisi olup, bu sitedeki bilgiler yasal öneri niteliği taşımamaktadır. İMMİB, bu web sitesinin içeriğinden kaynaklanan herhangi bir yasal sorumluluğu kabul etmez.